Op 8 november 2016 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. Deze wet heeft tot doel de rechtspositie van ambtenaren te normaliseren, dat wil zeggen de normale regels over de arbeidsovereenkomst van het Burgerlijk Wetboek van toepassing te verklaren op de ambtenaar. Daarmee wordt beoogd ambtenaren qua rechtspositie zoveel mogelijk gelijk te stellen met werknemers in het bedrijfsleven.
Wat gaat er veranderen?
Ambtenaren krijgen net zoals werknemers in het bedrijfsleven een tweezijdige privaatrechtelijke overeenkomst. De huidige eenzijdige publiekrechtelijke aanstellingen worden omgezet in arbeidsovereenkomsten. Specifieke arbeidsvoorwaarden worden vastgelegd in deze individuele arbeidsovereenkomsten en in de cao. Inhoudelijk veranderen de arbeidsvoorwaarden (zoals salaris, eindejaarsuitkering of vakantiedagen) niet door de nieuwe wet.
Daarnaast zal ook het bestuursrechtelijk kader voor beslechting van geschillen komen te vervallen. Partijen dienen een geschil voor te leggen aan de burgerlijke rechter als zij er niet uitkomen. Dat geldt ook voor ontslagprocedures. Een overheidswerkgever zal voortaan, net zoals andere werkgevers, de weg via het UWV of de kantonrechter (afhankelijk van de ontslaggrond) moeten bewandelen om tot een beëindiging van de arbeidsovereenkomst te komen.
Wat niet verdwijnt is de ambtelijke status en de daarmee samenhangende specifieke regels, zoals de geheimhoudingsplicht, het verbod om giften aan te nemen en de plicht om andere functies te melden.
Voor wie gelden deze veranderingen?
De nieuwe wet geldt voor bijna alle ambtenaren. Een aantal groepen, zoals ambtenaren werkzaam bij defensie, politie, de rechterlijke macht en politieke ambtsdragers, zijn echter uitgezonderd en behouden de publiekrechtelijke aanstelling.
Daarnaast zorgt het wetsvoorstel ervoor dat bepaalde medewerkers, bijvoorbeeld van het UWV, die tot op heden in een puur privaatrechtelijke arbeidsrechtelijke relatie tot hun werkgever staan, ambtenaar worden. Voor hen zal ook de Ambtenarenwet (naast het civiele recht) gaan gelden.
Wanneer treedt de nieuwe wet in werking?
Het is nog niet bekend wanneer de nieuwe wet in werking treedt. In veel wet- en regelgeving zijn eerst aanpassingen nodig. Ook overheidswerkgevers zullen hun interne regels en procedures moeten aanpassen. Vooralsnog wordt gestreefd naar een invoeringsdatum van 1 januari 2020. Uiteraard houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen.
Advies?
Wilt u weten wat voor u, als overheidswerkgever of als ambtenaar, de gevolgen zijn van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren? Aarzel niet en neem direct contact op met ons kantoor. Wij staan u graag te woord.
