De definitie van algemene voorwaarden volgens artikel 6:231 Burgerlijk Wetboek is: “een of meer bedingen die zijn opgesteld teneinde in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen, met uitzondering van bedingen die de kern van de prestaties aangeven, voor zover deze laatstgenoemde bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd.”
Algemene voorwaarden hebben vooral de bedoeling om een algemeen kader te scheppen voor de rechtsverhouding tussen partijen die een overeenkomst met elkaar sluiten, maar bevatten geen regels over de kern van de overeenkomst tussen partijen. Zo kan een specifieke overeenkomst bepalen dat A aan B een zestal stoelen zal leveren, waarvoor B aan A een geldsom zal betalen. De algemene voorwaarden kunnen dan onder meer (aanvullend) bepalen op welk moment de factuur opeisbaar is of wanneer partijen aansprakelijk zijn jegens elkaar.
De partij die de algemene voorwaarden hanteert, de gebruiker, dient een redelijke mogelijkheid te bieden aan de wederpartij om kennis te nemen van de (inhoud van de) algemene voorwaarden. Dit op straffe van vernietigbaarheid van deze voorwaarden. De gebruiker heeft volgens de wet aan de wederpartij een redelijke mogelijkheid geboden, wanneer hij de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij ter hand heeft gesteld. Wanneer dat redelijkerwijs niet mogelijk is, heeft de gebruiker de wederpartij een redelijke mogelijkheid geboden wanneer hij hem/haar voor de totstandkoming van de overeenkomst bekend heeft gemaakt dat de algemene voorwaarden bij hem ter inzage liggen of elders, bij de kamer van Koophandel of de rechtbank, alsmede dat de algemene voorwaarden op verzoek van de wederpartij worden toegezonden. Elektronische toezending van de algemene voorwaarden wordt eveneens aangemerkt als het bieden van een redelijke mogelijkheid om van de voorwaarden kennis te nemen.
In algemene voorwaarden kunnen veel bedingen worden opgenomen, onder andere over leveringsdata, vervaldata van facturen, aansprakelijkheid, een regeling voor geschillen, et cetera. De wet bepaalt echter ook dat er een aantal bedingen zijn die, bij een overeenkomst tussen een ondernemer en een natuurlijk persoon (die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf), als onredelijk bezwarend moeten worden aangemerkt (de zogenaamde zwarte lijst) dan wel vermoed worden onredelijk bezwarend te zijn (de zogeheten grijze lijst), wanneer deze bedingen in de algemene voorwaarden zijn opgenomen.
De zwarte lijst
Als onredelijk bezwarend wordt onder andere aangemerkt een beding dat de wederpartij het recht ontneemt om de prestatie op te eisen, dat de bevoegdheid tot ontbinding van de overeenkomst uitsluit of beperkt, dat de beoordeling van de vraag of de gebruiker in de nakoming van een of meer van zijn verplichtingen is tekortgeschoten aan hemzelf overlaat en dat, voor het geval er schade wordt toegebracht aan een derde door de gebruiker waarvoor deze aansprakelijk is, de wederpartij verplicht deze schade aan de derde te vergoeden. De sanctie op een onredelijk bezwarend beding, is dat het beding vernietigd kan worden.
De grijze lijst
Als vermoedelijk onredelijk bezwarend wordt onder meer aangemerkt een beding dat de gebruiker een ongebruikelijk lange of onvoldoende termijn geeft om op een aanbod van de wederpartij te reageren, dat de gebruiker de bevoegdheid geeft een prestatie te verschaffen die afwijkt van de toegezegde prestatie, dat de gebruiker bevrijdt van zijn wettelijke plicht tot schadevergoeding en dat de wederpartij aan een opzegtermijn bindt die langer is dan drie maanden of langer dan de termijn waarop de gebruiker de overeenkomst kan opzeggen. Bij de grijze lijst geldt dat het aan de gebruiker is om te bewijzen dat een algemene voorwaarde niet onredelijk bezwarend is. Indien de gebruiker dit kan aantonen, dan is de voorwaarde niet vernietigbaar.
Ook als een bepaald beding niet op de zwarte of grijze lijst voorkomt, kan de wederpartij op grond van de open norm van artikel 6:233a Burgerlijk Wetboek, een beroep doen op de vernietigbaarheid van de bepaling door te stellen dat het beding onredelijk bezwarend is en daarom niet in stand kan blijven.
Advies
De zwarte en grijze lijst biedt bescherming aan consumenten. Als ondernemer bent u vooral bezig met uw onderneming en hebben de algemene voorwaarden mogelijk niet meer uw volledige aandacht. Laat het opstellen van de algemene voorwaarden daarom aan ons kantoor over en laat uw algemene voorwaarden regelmatig juridisch toetsen. Op deze manier wordt voorkomen dat uw algemene voorwaarden beperkingen bevatten die (vermoedelijk) onredelijk bezwarend (kunnen) zijn. Voor advies en/of vragen over de inhoud van uw algemene voorwaarden kunt u contact opnemen met één van onze advocaten. Zij staan u graag te woord.
